Gmina Brańsk położona jest w południowej części województwa podlaskiego, w obszarze „Zielonych Płuc Polski”. Jest jedną z największych gmin w powiecie bielskim. Gminę tworzą 43 wsie, w których mieszka około 6 800 osób.
Czyste powietrze, urocze zakątki i naturalne nieskażone środowisko przyrodnicze zachęcają do wypoczynku na łonie natury.
Zabytki w gminie
Na obszarze gminy jest wiele zabytków, najważniejsze z nich to:
W miejscowości Domanowo:
- drewniany kościół parafialny we wsi Domanowo p. w. NMP Matki Zbawiciela z lat 1763-1779 wraz z dzwonnicą z końca XVII wieku. Na szczególną uwagę zasługuje obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem- Giowanniego Verentiego z 1648r. oraz barokowa ambona z 1737r.
- cmentarz rzymskokatolicki w Domanowie. Cmentarz datowany na połowę XIX w. na planie prostokąta, ogrodzony niewysokim murem z bramą w formie czterech słupów z czerwonej cegły, zwieńczonych dwuspadowym daszkiem. Najstarzy nagrobek z 1887 r.
- układ przestrzenny wsi z XVIII – pocz. XX wieku.
W miejscowości Kalnica:
- zespół dworski w Kalnicy pochodzący z 1870 roku, przebudowany i remontowany w latach 50 XX wieku.
Krynica koło Hodyszewa - znajduje się tam drewniana kaplica z 1884 roku z cudownym źródełkiem, miejsce licznych pielgrzymek na drodze do Sanktuarium Matki Bożej Pojednania w Hodyszewie.
Uroczysko Kumat - miejsce uświęcone tradycją historyczną. To tutaj w Gminie Brańsk w okolicach Brańska wiosną 1264 r. książę krakowski i sandomierski Bolesław Wstydliwy stoczył bitwę z Jaćwingami dowodzonymi przez Komata (Kumata)
Najciekawsze miejsca w gminie pod względem przyrodniczym
Gmina Brańsk leży w obszarze „Zielonych Płuc Polski”. Naturalne warunki tylko w niewielkim stopniu zostały przekształcone działalnością człowieka. Flora tych terenów jest bardzo zróżnicowana. Znajdują się tu zespoły roślinne prawie wszystkich typów: bagienne, torfowiskowe i leśne. Ogromnym bogactwem jest nieskażone środowisko naturalne i obszary leśne o pow. ok. 3,5 tys. ha. Wyróżniają się one znaczną wartością przyrodniczą i krajoznawczą. Są jednym z ważniejszych czynników kształtowania środowiska naturalnego. Przez Gminę przepływają rzeki o największej klasie czystości: Bronka i Nurzec. Czyste powietrze, urokliwe zakątki, zwierzyna i ptactwo, obszary leśne stanowią atrakcje dla miłośników przyrody, amatorów pieszych wędrówek i wycieczek rowerowych. Znajduje się tutaj kilka pomników przyrody: w Świrydach: wiąz szypułkowy (wiek ok. 160 lat) i głaz narzutowy (obwód 10,8m, nad powierzchnią ziemi, ok. 1,45m) oraz w Domanowie grupa dębów szypułkowych. Teren ten upodobały sobie bociany i co roku przylatuje ich kilkaset sztuk. Codziennością stały się tu spotkania z bocianami, bobrami, zającami, sarnami, lisami, dzikami, łosiami, jastrzębiami, czaplami czy sowami.Okoliczne lasy są bogate w jagody, grzyby, stanowią raj dla grzybiarzy.
Lokalni aktywiści
- Folklor i tradycje kultywuje chluba gminy Brańsk – zespół folklorystycznych „Mianka”. Swoimi występami uświetnia uroczystości nie tylko gminne.
- Sękacz jest produktem regionalnym, Pani Anna Popławska z Płonowa podtrzymuje lokalne tradycje jego wypieku. Dzięki jej umiejętnościom cieszy oczy konsumentów niezliczoną ilością sęków, które wyśmienicie smakują.
Imprezy w gminie
- Festyn rodzinny
Kalnica, czerwiec
Organizatorzy festynu dbają o sferę duchową, intelektualną, rozrywkową i kulinarną, a wszystko to odbywa się w malowniczej scenerii podworskiego zespołu parkowego, który przed kilku laty został zaadaptowany na GOUK i przywrócony do dawnej świetności.
Organizator: Gminny Ośrodek Upowszechniania Kultury im. Anny Dernowskiej w Kalnicy, Kalnica, 17-120 Brańsk, tel. 085 73 77 623”.
- Festyn Rolnika i Przedsiębiorcy
Kalnica, sierpień
Główny cel festynu to integracja i aktywizacja społeczności wiejskich, oraz prezentacja najlepszych przedsiębiorców i rolników.
Organizator: Gminny Ośrodek Upowszechniania Kultury im. Anny Dernowskiej w Kalnicy, Kalnica, 17-120 Brańsk, tel. 085 73 77 623”.
- uroczystości patriotyczne,
- przegląd kolęd i pastorałek,
- przegląd zespołów kolędniczych.
Szczególne atrakcje (muzea, wystawy)
- Izba Pamięci Narodowej przy GOUK w Kalnicy. Od września 2008 roku w Gminnym Ośrodku Upowszechniania Kultury w Kalnicy można podziwiać Izbę Pamięci Narodowej poświęconą w szczególności bohaterom II wojny Światowej. Izba powstała dzięki życzliwości, zaangażowaniu i pomocy Pana Wiktora Andrzejczuka Żołnierza Kampanii wrześniowej z 1939 roku i Armii Krajowej. Na cele Izby Pan Andrzejczuk przekazał liczne prywatne eksponaty związane z walką o Wolność i Niepodległość Rzeczypospolitej.